در این مقاله قصد داریم در رابطه با یکی از مهم ترین ارکان طراحی وب سایت و سئو، ریسپانسیو (responsive) یا قابلیت واکنش گرایی وب سایت صحبت کنیم. در ابتدا کمی با این ویژگی و مفهوم وب سایت های واکنش گرا بیشتر آشنا شویم و توضیحاتی در این باره داشته باشیم.

شاید در اوایل دهه ۸۰ شمسی حتی تصور اینکه بتوان با گوشی های همراه، تبلت یا حتی تلویزیون به اینترنت متصل شده و وب گردی کرد بیشتر شبیه به یک رویا بود! اما به لطف پیشرفت تکنولوژی و سهولت استفاده از آن و البته در دسترس قرار گرفتن اینترنت بدون محدودیت مکانی، میتوان به کمک هر وسیله ای که قابلیت اتصال به اینترنت را داراست، به این شبکه وسیع و گسترده وصل شده و از امکانات آن استفاده کرد. اما مشخصا تنها قابلیت اتصال کافی نبوده و باید بتوان از امکانات وب سایت بهره‌مند شد.

بدون قابلیت واکنش گرایی استفاده از یک وب سایت و حتی اپلیکیشن امکان پذیر نخواهد بود. در این مقاله به صورت کامل ویژگی و توضیحات وب سایت ریسپانسیو را مورد بحث قرار داده و در مقاله ای جداگانه درباره ریسپانسیو اپلیکیشن ها صحبت خواهیم کرد.

ریسپانسیو چیست؟

به طور کلی، واکنش وب سایت به اندازه تصویر هر دستگاهی (device)، ریسپانسیو (responsive) یا واکنش گرا گفته می‌شود. به عنوان مثال زمانی که شما فرضاً با تلفن همراه خود وارد یک سایت شوید، نما و ظاهر سایت، اندازه فونت ها، نوع چیدمان و تمام المان های بصری حتی منوی سایت نسبت با زمانی که با لپ تاپ، تبلت یا هر دستگاه دیگر وارد می شوید، متفاوت است.

اگر وب سایت شما در تمام سه سایز اصلی تعریف شده برای ریسپانسیو (موبایل، تبلت، کامپیوتر) به شکلی صحیح عمل کند، شما دارای یک وب سایت ریسپانسیو هستید و در غیر این صورت حتی اگر برای یکی از سایز های تعریف شده به درستی عمل نکند، سایت واکنش گرا ندارید.

سایز های اصلی عبارتند از:

• موبایل: Hight:625- wight:360
• تبلت: Hight:625-Wight:768
• کامپیوتر(دسکتاپ): Hight:682-wight:1748

اهمیت واکنش گرایی برای مخاطب

قطعا مخاطبین و حتی کارفرمایان از اصطلاحات سایت بی خبرند. اما به دلیل تجربه کار کردن با سایت های متفاوت و برداشت شخصی از خوب یا بد بودن وب سایت (user judgment) برداشت هایی از کیفیت کاری شما خواهد داشت. مخاطب به این مهم توجهی ندارد که وب سایت را فروشگاه شما طراحی کرده یا فلان شرکت یا شخص.

 همانطور که به طراح لوگو و حتی دکور شما اهمیتی نمی‌دهد؛ چرا که تمام این‌هارا سلیقه و رفتار شما دانسته و اگر این اتفاقات زیبا و صحیح باشند یک امتیاز مثبت برای کسب و کار شماست، در غیر این صورت نگاهی منفی خواهند داشت. پس توجه به اینکه از چه شخص یا شرکتی خدمات دریافت می‌کنید، برای کیفیت برند شما بسیار مهم است.

ریسپانسیو موبایل

زمانی که مخاطب وارد وب سایت شما می‌شود، اگر احساس کند که با یک وب سایت شلوغ، ناهماهنگ، پیچیده و یا حتی خیلی ساده سر و کار دارد، این برداشت را از کل برند و کسب و کار شما خواهد داشت. تصور کنید مخاطب سایت شما تصمیم داشته باشد با استفاده از تلفن همراه خود به سایت شما وارد شود و سایت شما ریسپانسیو خوبی از خود نشان نمی‌دهد. 

در بهترین حالت پس از یکی دو بار رفرش کردن سایت، امید به اینکه مشکل از اینترنت خود اوست، تلاش برای ورود و یا مرتب شدن سایت شما داشته باشد. اما آیا فکر می‌کنید مخاطب دست از موبایل کشیده و با لپ تاپ یا وسیله ی دیگری تلاش برای برقراری ارتباط می‌کند؟ قطعا خیر! چرا که شما دارای رقبای بسیاری بوده و هیچ مخاطبی به شما نیاز ندارد و در واقع این شما هستید که به مخاطبین و مشتریان خود نیازمندید.

 چه زمانی عدم ریسپانسیو نبودن سایت توجیه پذیر است؟

 تنها در یک صورت عدم ریسپانسیو می‌تواند توجیه پذیر باشد؛ که شما یک سایت دولتی ایرانی هستید و اهمیتی برای مسائل غیر از امنیتی قائل نیستید. البته از این مسئله که سایت دیگری (عدم رقابت) برای امور دولتی وجود ندارد هم در این مهم بی تاثیر نیست. البته از اوایل دهه ۹۰ شمسی به کیفیت وب سایت های دارای درگاه پرداخت مانند سایت تهران من (امور خرید طرح خودرو، عوارض سالیانه شهرداری و موارد مشابه)، وب سایت های بانک ها، وب سایت های اپراتور سیم کارت ها و موارد مشابه ریسپانسیو مناسبی پیدا کردند؛‌ که مشخصا دلیلی به توضیح اینکه چرا ریسپانسیو های خوبی دارند، نیست.

واکنش گرایی تلویزیون

پس به همان میزان که طراحی ظاهری سایت، سرعت، سهولت در استفاده و امنیت برای مخاطبین وب سایت اهمیت دارد، ریسپانسیو سایت نیز نقش مهمی دارد. البته به اهمیت و سخت گیری موتور جستجوی گوگل در رابطه با این موضوع هم نمی‌توان چشم پوشید. یکی از مهم ترین و بدیهی ترین قوانین گوگل، ریسپانسیو صحیح وب سایت است. با توجه به آخرین مطالب ذکر شده توسط google search console در اوایل سال ۲۰۲۰ میلادی، هنوز نیازی به ریسپانسیو کردن وب سایت ها برای تلویزیون ها نیست. اما در همین میزان که گوگل این موضوع را دارای اهمیت خوانده و آن را بیان کرده، نشان از آینده اینترنت در تلویزیون ها خواهد بود.

استاندارد های وب سایت ریسپانسیو

به صورت کلی هر وب سایت ریسپانسیو باید دارای موارد کلی باشد. اما اگر شما هم مانند تیم سئو گلاویژ دارای لایسنس استفاده تمامی امکانات از google console هستید، می‌توانید موارد حائز اهمیت را خوانده و حتی از گوگل بخواهید که شما را در بهبود ریسپانسیو وب سایتتان یاری دهد. در غیر این صورت نکاتی را به شما یادآور می‌شویم و یا می‌توانید با ارتباط با شرکت گلاویژ از وضعیت کیفی وب سایت خود در تمامی امور سئو و وب سایت خود مطلع شوید.

موارد مهمی که در ادامه اشاره خواهیم کرد، بر فرض توانایی شما برای طراحی سایت در نظر گرفته می‌شود.

۱: اندازه فونت ها

۲: فواصل خطِ نوشته ها

۳:اندازه و چیدمان عکس های سایت

۴:اندازه صحیح هدر سایت (منو، لوگو و سایر مواردی که در هدر قرار داده اید)

۵: اندازه و جای‌گیری صحیح آیکون ها

۶: قابلیت نمایش صحیح در نمایشگر عمودی و افقی (landscape/portrait)

۷: فواصل بین المان ها

۸: نمایش اطلاعات کافی بدون نیاز به اسکرول کردن صفحه

۹: عدم پرش سایت در صورت کوچک یا بزرگ کردن مرورگر

۱۰: نمایش صحیح سایت در مرورگر های پر استفاده (safari,chrome,firefox)

این ۱۰ موارد از عوامل مهم ریسپانسیو سایت است. البته موارد بیشتری نیز وجود دارند. مانند منو های تا شونده (همبرگری) در موبایل و تبلت، نمایش صحیح سایت و فواصل صحیح در اندازه های ۱۳ اینچ تا اولترا واید دسکتاپ ها و بسیار موارد دیگر.

جمع‌بندی

در دنیای امروز، با تنوع دستگاه‌های هوشمند و روش‌های مختلف دسترسی به اینترنت، طراحی وب‌سایت واکنش‌گرا یا ریسپانسیو به یکی از ارکان اصلی موفقیت هر وب‌سایت تبدیل شده است. یک سایت ریسپانسیو به صورت هوشمندانه خود را با اندازه صفحه نمایش انواع دستگاه‌ها مانند موبایل، تبلت و دسکتاپ سازگار می‌کند و تجربه کاربری یکپارچه، ساده و رضایت‌بخشی را فراهم می‌سازد.

این قابلیت نه تنها در ارتقاء تجربه مخاطب و افزایش نرخ تعامل کاربران تاثیرگذار است، بلکه از نظر موتورهای جستجو مانند گوگل نیز یک عامل حیاتی در رتبه‌بندی وب‌سایت‌ها محسوب می‌شود. سرعت بارگذاری مناسب، نمایش صحیح محتوا، و سهولت در استفاده از سایت روی دستگاه‌های مختلف، باعث افزایش ماندگاری کاربران و کاهش نرخ خروج می‌شود که مستقیماً به بهبود سئو سایت کمک می‌کند.

خدمات تخصصی شرکت گلاویژ

شرکت گلاویژ با تیمی متخصص در زمینه طراحی وب‌سایت‌های ریسپانسیو و خدمات دیجیتال مارکتینگ و سئو، آماده است تا به شما در ارتقاء کیفیت وب‌سایت و بهبود جایگاه در نتایج موتورهای جستجو کمک کند. ما با استفاده از جدیدترین استانداردها و ابزارهای به‌روز، وب‌سایتی کاملاً واکنش‌گرا و بهینه شده برای موتورهای جستجو طراحی می‌کنیم که بتواند بهترین تجربه کاربری را برای بازدیدکنندگان شما فراهم آورد.

در صورتی که به دنبال بهبود عملکرد سایت خود هستید یا می‌خواهید از ابتدا یک سایت کاملاً واکنش‌گرا و سئو شده داشته باشید، کافی است با کارشناسان حرفه‌ای ما در شرکت گلاویژ تماس بگیرید. ما همراه شما خواهیم بود تا وب‌سایتی بسازیم که علاوه بر جذابیت ظاهری، از نظر فنی نیز بی‌نقص و مطابق با معیارهای روز دنیا باشد.

سوالات متداول

1. ریسپانسیو وب دیزاین چیست؟

ریسپانسیو وب دیزاین (Responsive Web Design) روشی در طراحی وب است که باعث می‌شود صفحات وب در تمام اندازه‌ها و رزولوشن‌های صفحه نمایش به خوبی نمایش داده شوند و استفاده از سایت برای کاربران راحت باشد. به عبارت دیگر، این روش طراحی به گونه‌ای است که وب‌سایت روی دستگاه‌های مختلف با سایزهای متفاوت، عملکرد و ظاهر مناسبی داشته باشد.

2. چگونه یک وب‌سایت را ریسپانسیو کنیم؟

• تعیین نقاط شکست (Breakpoints) مناسب برای طراحی ریسپانسیو
• استفاده از شبکه‌های انعطاف‌پذیر (Fluid Grid) که به صورت پویا خود را با سایز صفحه تطبیق می‌دهند
• توجه به قابلیت‌های صفحه‌نمایش‌های لمسی
• تعریف صحیح تایپوگرافی (اندازه و نوع فونت‌ها) برای نمایش بهتر متن‌ها
• استفاده از قالب یا تم‌های آماده و بهینه‌شده برای صرفه‌جویی در زمان
• تست ریسپانسیو بودن سایت روی دستگاه‌های واقعی

3. چگونه بفهمیم یک سایت ریسپانسیو است؟

ابتدا سایت را روی دستگاه‌های با صفحه نمایش کوچک مانند موبایل تست کنید و سپس به سراغ صفحه نمایش‌های بزرگ‌تر مانند تبلت و دسکتاپ بروید تا مطمئن شوید سایت به‌خوبی برای همه دستگاه‌ها بهینه شده است. برای این کار می‌توانید از ابزارهایی مثل DevTools مرورگرها، سایت‌های تست آنلاین، پلتفرم‌های ابری و ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کنید تا ریسپانسیو بودن سایت را روی انواع دستگاه‌ها و اندازه‌های صفحه بررسی کنید.

4. یک وب‌سایت ریسپانسیو چگونه به نظر می‌رسد؟

در سایت‌های ریسپانسیو، برای هر اندازه صفحه نمایش، از تصاویر با سایز مناسب استفاده می‌شود؛ مثلاً تصویری کوچک‌تر برای موبایل و بزرگ‌تر برای دسکتاپ. این کار باعث می‌شود سایت سریع‌تر بارگذاری شود و روی هر دستگاه ظاهر بهتری داشته باشد. همچنین، تایپوگرافی واکنش‌گرا تضمین می‌کند که متن‌ها در هر اندازه صفحه، خوانایی مطلوبی داشته باشند.